ماه مگ | سنگ کیسه صفرا ذرات جامدی هستند که از صفرا تشکیل میشوند. صفرا مایع گوارشی است که توسط کبد تولید میشود و به هضم چربیها کمک میکند. سنگ کیسه صفرا در کیسه صفرا، عضوی کوچک در زیر کبد، تشکیل میشود.
انواع سنگ کیسه صفرا:
- سنگهای کلسترولی:
این سنگها شایعترین نوع سنگ کیسه صفرا هستند و از کلسترول تشکیل میشوند.
- سنگهای رنگدانه ای:
این سنگها از بیلیروبین، رنگدانهای که از تجزیه گلبولهای قرمز تولید میشود، تشکیل میشوند.
علائم سنگ کیسه صفرا:
بسیاری از افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا هیچ علامتی ندارند. با این حال، اگر سنگها مجاری صفراوی را مسدود کنند، میتوانند باعث درد شدید شوند. علائم سنگ کیسه صفرا عبارتند از:
-
درد:
درد در قسمت بالای سمت راست شکم، زیر دندهها، که میتواند به پشت یا شانه راست نیز کشیده شود. درد معمولاً بعد از غذا خوردن، به ویژه غذاهای چرب، بدتر میشود.
-
تهوع و استفراغ:
این علائم ممکن است همراه با درد باشد.
-
زردی:
زرد شدن پوست و سفیدی چشمها، که به دلیل مسدود شدن مجاری صفراوی و تجمع بیلیروبین در خون ایجاد میشود.
-
تب و لرز:
این علائم میتواند نشانهای از عفونت کیسه صفرا باشد.
-
مدفوع روشن:
مدفوع ممکن است رنگ روشنتر از حد معمول داشته باشد.
چه زمانی سنگ کیسه صفرا خطرناک است؟
عوامل مختلفی میتوانند خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را افزایش دهند، از جمله:
- جنسیت:
زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به سنگ کیسه صفرا هستند.
- سن:
خطر ابتلا با افزایش سن افزایش مییابد.
- چاقی:
اضافه وزن یا چاقی میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
- سابقه خانوادگی:
اگر فردی در خانوادهاش سابقه سنگ کیسه صفرا داشته باشد، احتمال ابتلا در او بیشتر است.
- برخی داروها:
برخی داروها مانند قرصهای ضد بارداری و داروهای کاهش کلسترول میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
- بیماریهای خاص:
برخی بیماریها مانند دیابت، سیروز کبدی و بیماریهای التهابی روده میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
چگونه سنگ کیسه صفرا درمانه می شود؟
پزشک برای تشخیص سنگ کیسه صفرا ممکن است از روشهای زیر استفاده کند:
- سونوگرافی:
این روش تصویربرداری از امواج صوتی برای مشاهده کیسه صفرا و سنگها استفاده میکند.
- آزمایش خون:
آزمایش خون میتواند سطح بیلیروبین و آنزیمهای کبدی را بررسی کند.
- کلسیستوگرافی خوراکی:
در این روش، بیمار یک ماده رنگی را میخورد که توسط کیسه صفرا جذب میشود و سپس با اشعه ایکس از کیسه صفرا عکس گرفته میشود.
بعد از تشخیص بیماری پروسه درمان آغاز می شود؛ درمان سنگ کیسه صفرا به شدت علائم و اندازه سنگها بستگی دارد. اگر سنگها بدون علامت باشند، ممکن است نیازی به درمان نباشد. در موارد دیگر، درمانها شامل موارد زیر میشوند:
- جراحی:
برداشتن کیسه صفرا با جراحی، که به آن کولهسیستکتومی میگویند، شایعترین روش درمان سنگ کیسه صفرا است. این عمل معمولاً به صورت لاپاراسکوپی (با ایجاد برشهای کوچک در شکم) انجام میشود.
- دارو:
در برخی موارد، داروهایی مانند اسید اورسودوکسیکولیک میتوانند سنگهای کلسترولی را حل کنند. با این حال، این داروها معمولاً برای سنگهای کوچک و بدون علامت استفاده میشوند و ممکن است چندین ماه طول بکشد تا سنگها حل شوند.
- سنگ شکنی:
در این روش از امواج صوتی برای شکستن سنگها به قطعات کوچکتر استفاده میشود که میتوانند از طریق مجاری صفراوی دفع شوند. این روش معمولاً برای سنگهای کوچک و بدون علامت استفاده میشود.